ROTTERDAM- In Rotterdam-IJsselmonde worden maandagmiddag 144 tijdelijke woningen geopend voor jongeren die al maanden van bank naar bank zwerven. Het gaat om zogeheten Q-spaces, compacte modulaire huizen die razendsnel uit de grond zijn gestampt. Wethouder Ronald Buijt (Leefbaar ROtterdam) zal het lint doorknippen, maar achter de feestelijke toon klinkt een ongemakkelijke onderlaag.
De woningen zijn tot stand gekomen door een samenwerking tussen Stichting Nieuw Thuis Rotterdam, de gemeente en Stichting De Verre Bergen. Juist die laatste naam roept vragen op. De stichting presenteert zich als filantropisch initiatief van de puissant rijke familie Van der Vorm, maar de reputatie is allesbehalve smetteloos.
In het verleden kwam De Verre Bergen in opspraak door vermeende witwaspraktijken rond de huisvesting van Syrische vluchtelingen. Daarbij werd met honderden miljoenen euro’s geschoven, afkomstig uit ingewikkelde belastingconstructies waarbij dividend naar belastingparadijzen werd verplaatst. Dat geld keerde vervolgens terug naar Rotterdam, verpakt als liefdadigheid.
De familie Van der Vorm bezit belangen in onder meer HAL Investments en de Holland-Amerika Lijn. Hun vermogen wordt ingezet om projecten in de stad te financieren, maar de vraag blijft of dit een vorm van maatschappelijke betrokkenheid is of een manier om belastingdruk te ontwijken. Binnen een speciale ‘stuurgroep filantropie’ beslissen ambtenaren samen met de stichting(en) van de familie welke projecten worden uitgevoerd, een constructie die de schijn van belangenverstrengeling oproept. Toenmalig burgemeester Ahmed Aboutaleb (Pvda) liet eerder weten dat het niet aan de gemeente is om te oordelen over de herkomst van het geld. Hij stelde dat het belangrijker was dat Rotterdam er beter van werd. Zo konden tweehonderd huizen worden gekocht voor Syrische vluchtelingen. Het stadsbestuur van Leefbaar, VVD, D66 en Denk volgde die lijn zonder kritische vragen. Ook de huidige burgemeester Carola Schouten (CU) zet die lijn voort.
