ROTTERDAM– Bezit dat is afgepakt van criminelen wordt in Rotterdam steeds vaker ingezet ten gunste van de maatschappij. Dat blijkt uit een brief van burgemeester Carola Schouten (CU) aan de gemeenteraad, waarin verslag wordt gedaan van de lokale inzet en ervaringen binnen een landelijke pilot. De gemeente werkt hierin nauw samen met het Openbaar Ministerie (OM) en de politie-eenheid Rotterdam. De bedoeling is om zoveel mogelijk spullen, geld en panden – die via strafrechtelijke procedures in beslag zijn genomen – terug te geven aan de stad.
In de praktijk betekent dit dat niet alleen contant geld, maar ook goederen en vastgoed opnieuw een bestemming krijgen. Het afgelopen jaar zijn er meerdere opvallende voorbeelden geweest van dergelijke herbestemmingen. Zo is een strafrechtelijk afgepakte Audi beschikbaar gesteld aan het Techniek College, waar deze wordt gebruikt voor opleidingsdoeleinden. Ook zijn acht pallets vol dierenartikelen, die werden aangetroffen in een opslagruimte met gestolen goederen, overgedragen aan het dierenasiel en de dierenambulance. Gereedschapskisten afkomstig uit zogeheten ‘drugscontainers’ zijn terechtgekomen bij leerwerkplaats De Steigers in Schiedam. Daarnaast zijn slaapzakken, eveneens afkomstig uit in beslag genomen goederen, geschonken aan de Pauluskerk.
Het herbestemmen van afgepakt vastgoed blijkt aanzienlijk ingewikkelder. In Crooswijk bezit het Rijk een aantal panden aan de Crooswijksesingel die eerder zijn afgepakt van criminelen. De staat van deze panden is volgens het Rijksvastgoedbedrijf en het ministerie van Justitie en Veiligheid zo slecht, dat pas eind 2026 gestart kan worden met de verkoop. Tot die tijd is herstel van de fundering noodzakelijk. Pas daarna kan een bestemmingswijziging worden doorgevoerd om het pand geschikt te maken voor gebruik in de wijk. Omdat dit traject traag verloopt, wordt onderzocht of andere panden uit de portefeuille van het Rijksvastgoedbedrijf mogelijk eerder kunnen worden ingezet. Daarbij gaat de eerste blik opnieuw uit naar Crooswijk.
De burgemeester wijst erop dat herbestemming van afgepakt vermogen afhangt van alertheid tijdens strafzaken. Het OM en politie moeten kansen signaleren om goederen of vastgoed apart te houden voor een maatschappelijk doel. Binnen de gemeentelijke organisatie is eerder geprobeerd om via een bestuurlijke aanpak op lokaal niveau bezit af te pakken. Dit leverde te weinig op, maar wordt nog wel als onderdeel van de bredere aanpak van ondermijning gebruikt. Toch blijft het volgens de gemeente zoeken naar de juiste balans. Zo vergt het realiseren van herbestemming vaak langdurige inspanning, terwijl het maatschappelijk effect soms vooral symbolisch is. Dit geldt vooral voor vastgoed, dat lastig inpasbaar is in bestaande plannen of wijkontwikkelingen. Het traject blijft dus pionieren, waarbij landelijke richtlijnen niet altijd goed aansluiten op de lokale praktijk.
Desondanks spreekt de gemeente van een voortgaande inzet. De ambitie is om de komende jaren verdere resultaten te boeken, vooral door nauw samen te blijven werken met justitie en politie. De uitkomsten worden meegenomen in het volgende jaarverslag over ondermijning.
